Chuyển động tích cực
Không thể phủ nhận, công tác chuyển đổi số trong quản lý đất đai thời gian qua đã có những bước tiến quan trọng. Việc đưa thành công 1,3 triệu thửa đất vào hệ thống quản trị không chỉ là con số định lượng, mà là minh chứng cho sự thay đổi về tư duy quản lý.
Ông Hồ Mạnh Tiến, Trưởng phòng Kinh tế xã Sơn Dương cho biết: Trước đây, mỗi khi người dân đến làm thủ tục liên quan đến đất đai, cán bộ phải lục tìm hàng chồng hồ sơ giấy, rất mất thời gian, độ chính xác lại không cao. Từ khi dữ liệu được số hóa, chỉ cần vài thao tác trên máy tính là có thể tra cứu nguồn gốc, diện tích và tình trạng pháp lý của thửa đất. Điều này không chỉ giảm áp lực cho cán bộ mà còn minh bạch hóa thông tin, giúp người dân tin tưởng hơn vào quá trình giải quyết thủ tục hành chính tại địa phương.
Chưa có dữ liệu trên môi trường số, cán bộ Phòng Kinh tế, UBND xã Tân Long vẫn phải dùng bản đồ giấy để đối soát
Tương tự tại các phường Hà Giang 1, Hà Giang 2 và các xã Bắc Mê, Minh Ngọc, Minh Sơn, Yên Cường, dữ liệu đất đai đã được nhập vào hệ thống thông tin đất đai đa mục tiêu. Thay vì các tệp tin rời rạc, dữ liệu hiện nay được tổ chức theo mô hình tập trung, cho phép tích hợp đa lớp thông tin. Từ tọa độ địa chính, ranh giới thửa đất đến lịch sử biến động pháp lý, giúp các địa phương quản lý chặt chẽ biến động đất đai theo thời gian thực, mà còn tạo ra sự liên thông đồng bộ giữa các cấp, từ xã đến tỉnh.
Đồng chí Lý Hải Vĩnh, Chủ tịch UBND xã Bắc Mê khẳng định: Việc sạch hóa dữ liệu đã giúp rút ngắn từ 30 - 40% thời gian xử lý các hồ sơ giao dịch đất đai. Đây chính là tiền đề quan trọng để địa phương thực hiện thành công liên thông thuế điện tử và thanh toán trực tuyến. Quy trình hiện đại này giúp tối ưu hóa sự tương tác giữa người dân và cơ quan công quyền, tạo điều kiện thuận lợi tối đa để người dân thụ hưởng những tiện ích tốt nhất từ nền hành chính số chuyên nghiệp và thân thiện.
Vẫn còn những thách thức
Bên cạnh kết quả đạt được, để đảm bảo việc chuẩn hóa CSDL đất đai vẫn còn một chặng đường dài. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong tổng số hơn 3,6 triệu thửa đất đã được cấp GCNQSDĐ mới chỉ có hơn 1,3 triệu thửa có trong CSDL đất đai (chiếm khoảng 37%) và còn gần 2,3 triệu thửa đang nằm ngoài hệ thống CSDL đất đai, đồng nghĩa với việc chưa được số hóa. Muốn số hóa phải thực hiện đồng thời cả 3 quy trình: Đo đạc bản đồ địa chính, đăng ký cấp giấy chứng nhận, xây dựng CSDL. Điều đáng nói là rất nhiều địa phương đang bị trắng dữ liệu trên nền tảng chung. Đây là một khoảng trống dữ liệu khổng lồ, trực tiếp cản trở tiến trình xây dựng chính quyền điện tử hiện nay.
Xã Tân Long hiện là một trong những xã hiện nay đang trắng CSDL đất đai. Ông Nguyễn Đức Dũng, chuyên viên phòng Kinh tế, UBND xã Tân Long cho biết: Cái khó nhất hiện nay là xã chưa có bản đồ địa chính chính quy được số hóa. Mọi công tác quản lý vẫn phải dựa vào bản đồ giấy cũ và sổ mục kê qua các thời kỳ, vốn đã có nhiều biến động so với hiện trạng thực tế. Khi người dân có nhu cầu giao dịch hoặc xác minh nguồn gốc đất, xã phải mất rất nhiều công sức để đối chiếu thủ công, thậm chí phải xuống tận nơi đo đạc lại bằng phương pháp truyền thống. Trắng dữ liệu trên hệ thống không chỉ khiến cán bộ xã lúng túng trong quản trị mà còn khiến người dân chịu thiệt thòi vì thời gian chờ đợi giải quyết thủ tục bị kéo dài.
Đồng chí Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết ngoài những địa phương trắng dữ liệu, còn rất nhiều địa phương thiếu hụt dữ liệu đo đạc cơ bản, vốn là xương sống của CSDL. Đó là chưa kể có nhiều địa phương tình trạng thông tin đất đai nghèo nàn, lạc hậu so với thực địa…
Quyết liệt làm giàu, làm sạch DLĐĐ
Trong cuộc họp ngày 11-5 của UBND tỉnh về triển khai nhiệm vụ đo đạc, lập bản đồ địa chính và hoàn thiện CSDL đất đai, đồng chí Hoàng Gia Long, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chỉ rõ: Công tác xây dựng và hoàn thiện CSDL đất đai có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là nền tảng cốt lõi thúc đẩy chuyển đổi số, cải cách hành chính và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Do đó, các sở, ngành, địa phương xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, triển khai quyết liệt theo phương châm “6 rõ”. Mục tiêu đặt ra là rà soát, xử lý dứt điểm các sai lệch, chồng lấn dữ liệu kéo dài; chuẩn hóa dữ liệu theo tiêu chí “đúng - đủ -
sạch - sống”, bảo đảm khả năng kết nối thống nhất trên toàn hệ thống để phục vụ người dân, doanh nghiệp. Toàn bộ lộ trình này phải hoàn thành trong năm 2026.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Thanh Thủy khẳng định: Ngành đã xây dựng lộ trình cụ thể, thành lập Ban chỉ đạo và các tổ chuyên môn từ tỉnh đến địa phương. Hiện nay, từng thành viên đã được phân công phụ trách cụ thể từng xã để rà soát chính xác khối lượng công việc và nhu cầu kinh phí trình tỉnh xem xét. Đặc biệt, Sở đã thực hiện phân loại 4 nhóm đối tượng để tập trung nguồn lực hỗ trợ. Trong đó, ưu tiên cao nhất là nhóm "trắng" dữ liệu. Ngay trong tháng 5 này, ngành sẽ bắt đầu hỗ trợ các địa phương triển khai đồng bộ từ đo đạc bản đồ, đăng ký kê khai đến xây dựng CSDL.
Không chỉ là nỗ lực đơn phương của ngành chuyên môn, việc xây dựng CSDL đất đai rất cần sự cộng hưởng từ phía người dân. Chỉ khi thông tin được cung cấp đầy đủ và chính xác, nguồn lực tài nguyên mới thực sự được khơi thông trên nền tảng số.
